George Nelson – opowieść o kreacji, inspirowaniu i dziełach

Trzeba przyznać, że w historii amerykańskiego projektowania George Nelson zajmuje miejsce niezwykłe. Był architektem, felietonistą i twórcą designu, który dzięki olbrzymiej wiedzy, elokwencji oraz wyobraźni na zawsze zmienił sposób, w który Amerykanie tworzą wyposażenie wnętrz. Kim był i co takiego mu zawdzięczamy? O tym opowiemy poniżej.

Niewielu jest ludzi, których wyróżnia wielka pasja, łączona z wiedzą i doświadczeniem. George Nelson skupił te wszystkie cechy i stał się ikoną amerykańskiego designu na wiele dekad.

Urodził się w 1908 roku w miejscowości Hartford w stanie Connecticut. Odbył studia z architektury na prestiżowym Uniwersytecie Yale. Od samego początku odznaczał się wielkim talentem w gronie studentów. Na początku lat 30. wygrał Rome Prize, dzięki czemu otrzymał dwuletnie stypendium w American Academy w Rzymie.

Przebywając w słonecznym Wiecznym Mieście, chłonął tamtejszą sztukę, równocześnie rozwijając swoje zdolności pisarskie. Dla magazynu „Pencil Points” napisał serię artykułów, na potrzeby których przeprowadził wywiady z najznamienitszymi architektami tamtych czasów, między innymi z Le Corbusierem, Ludwigiem Miesem van der Rohe i Frankiem Lloydem Wrightem.

Jego kariera literacka rozwijała się nieustannie nawet po powrocie do Stanów Zjednoczonych. W 1935 roku dołączył do grona redaktorów „Architectural Forum”, z którym był związany przez wiele kolejnych lat. Pisał również książki, w których prezentował swoje koncepcje związane z nowoczesną architekturą oraz wizją przyjaznego domu przyszłości.

Człowiek, który odnalazł design

W 1945 roku dzięki wysokiej jakości publikacji teoretycznych, George Nelson otrzymał stanowisko dyrektora designu w firmie Hermana Millera, produkującej wyposażenie wnętrz. To zdarzenie odmieniło jego życie i spowodowało, że tworzenie przedmiotów użytkowych stało się jedną z ważniejszych dziedzin jego życia zawodowego. Zaprojektował dla Millera niezliczone ilości mebli, dbał o ich wizualną stronę, zarządzał olbrzymim zespołem architektów i projektantów. Z firmą był związany aż do 1972 roku.

Równolegle rozwijał własną praktykę w Nowym Jorku. Wielu współpracujących z nim projektantów szybko pięło się po kolejnych szczeblach kariery, zdobywając coraz większe uznanie i sławę. W George Nelson Associates działali, między innymi: Robert Brownjohn, Gordon Chadwick czy Arthur Drexler.

Dokonania George’a Nelsona zostały szybko dostrzeżone i stał się w krótkim czasie jednym z najważniejszych designerów swojej epoki w USA. Powierzono mu między innymi rolę głównego projektanta podczas Narodowej Wystawy Amerykańskiej, która odbyła się w 1959 roku w Moskwie. Wydarzenie to stanowiło odpowiedź na bliźniaczą wystawę radziecką, którą zorganizowano nieco wcześniej w tym samym roku w Nowym Jorku. Obie prezentacje miały za zadanie ocieplić relacje dwóch wielkich mocarstw i rywali okresu zimnej wojny. Podczas moskiewskiej wystawy wiceprezydent Richard Nixon spotkał się z pierwszym sekretarzem Nikitą Chruszczowem. Rozmowa ta przeszła do historii jako „kuchenna debata”.

George Nelson był wówczas u szczytu sławy jako projektant.

Człowiek, który tworzył i inspirował

George Nelson jest znany przede wszystkim z wprowadzenia ciekawych i funkcjonalnych rozwiązań. Do najważniejszych jego dokonań należą przede wszystkim nowoczesne, ponadczasowe i skrajnie minimalistyczne meble. Koronnym ich przykładem jest Coconut Chair (Krzesło Kokos) zaprojektowane w 1946 roku. Wycinek kuli, służący za siedzisko, opiera się na skrajnie prostej konstrukcji z chromowanego metalu.

Innym rozwiązaniem, które przyniosło mu sławę i wciąż jest powszechnie kojarzone z jego nazwiskiem, jest Ball Clock – zegar, w którym zamiast cyfr pojawiły się kule. Nawiązywał dość mocno do nurtów minimalistycznych, o silnie zgeometryzowanej formie, bawiącej się konwencjami i koncepcją użytkowego designu, zapowiadającego nurt pop.

Spośród produktów oświetleniowych, do koronnych dzieł jego pracowni należy natomiast seria lamp Bubble, które znalazły się nawet w kolekcji Museum of Modern Art w Nowym Jorku.

Czym się wyróżniają jego lampy? W przypadku serii Bubble mamy do czynienia ze skrajną prostotą – metalowy szkielet pokryto tworzywem sztucznym. Całość zainspirowano tradycyjnymi lampionami, wykonanymi z papieru. Produkty te zyskały od razu sporą popularność, która utrzymuje się aż do dziś, od końca lat 40. XX wieku.

W innych, autorskich projektach oświetlenia, które stworzył George Nelson, przykuwa uwagę równie minimalistyczne podejście do przedmiotu. Pojawia się metal i szkło, w formie przenikających się brył prostych, charakterystycznych dla eleganckiego designu okresu powojennego.

Człowiek, który przeszedł do historii

Oszczędność stylu, którym wyróżniał się George Nelson, sprawiła, że jego klasyczne lampy wciąż cieszą się popularnością, również w Polsce, inspirując nowe pokolenia projektantów.

Proste, kuliste bryły pojawiają się choćby w naszych lampach z serii Ball, a tkaniny w abażurach są znakiem rozpoznawczym kolekcji Sidney oraz Princessa, które łączą minimalistyczne kształty z elegancją subtelnych materiałów.

George Nelson to człowiek, który przeszedł do historii nie tylko, dzięki swoim projektom. Zrewolucjonizował pracę i podział obowiązków w firmach, zajmujących się produkcją wyposażenia wnętrz, edukował i szkolił kolejne pokolenia, a przy tym cały czas dbał w swojej publicystyce o upamiętnienie dziedzictwa architektonicznego wcześniejszych i jemu współczesnych twórców. To prawdziwy człowiek orkiestra, który słusznie jest uznawany za jedną z ikon światowego designu.